Wie is Joos Vijd

copyright Lukas Art in Flanders

Gent pakt dit jaar uit met het Van Eyckjaar rond het beroemde schilderij Het Lam Gods. Minder bekend is dat de opdrachtgever voor het schilderij, Joos Vijd, een rasechte ‘Bevereneir’ was.

De middeleeuwers Joos Vijd was behalve kunstminnend en godvruchtig ook zeer ondernemend. Hij was betrokken bij de Beverse inpolderingen, liet het voormalig Wilhelmietenklooster bouwen op de plaats waar nu de Sint-Maartencampus is gevestigd en was de vermoedelijke bouwheer van kasteel Cortewalle.

Een bastaardneef van Joos was ook eigenaar van het landgoed Ter Saksen … en zo zijn er in Beveren nog ettelijke linken te vinden met de vermogende familie Vijd. Iedereen in Beveren is feitelijk een beetje VIJD.

Joos Vijd was de jongste zoon uit een Bevers gezin van vijf kinderen. Als vertegenwoordiger van de graaf van Vlaanderen verwierf zijn vader grote macht en invloed in het Land van Beveren. Zijn moeder was de rijke Amelberga van der Elst, een dochter uit een notabele familie uit Melsele met evenveel aanzien als grondbezit.

Joos Vijd is het prototype van het Vlaams ondernemerschap. Hij schopte het tijdens zijn leven van burger tot edelman. De familie Vijd werd steenrijk dankzij de ontginning en export van turf uit het rijke Land van Beveren. Ze polderde het slikken- en schorrengebied aan de Schelde in en controleerde daar het scheepsverkeer: op het water ontsnapte niets of niemand aan het wakende oog van de familie Vijd. Joos Vijd trouwde na de val van het machtsimperium van zijn vader met de Gentse Elisabeth Borluut. Dit huwelijk bracht hem naar de hoogste politieke regionen van Vlaanderen: voor hertog Filips de Goede voerde hij diplomatieke opdrachten uit.

Joos Vijds oudere broers waren geharde ridders die stierven zonder wettige nakomelingen. Zo werd Joos de belangrijkste erfgenaam van het onmetelijke familiefortuin. Oneindig veel rijkdom, maar niemand om het na te laten, want ook Joos en Elisabeth bleven kinderloos.
Het echtpaar kocht zich daarom letterlijk een plaats in de geschiedenis. Zij bestelden bij Hubert en Jan van Eyck het meest gegeerde schilderij ter wereld: ‘Het Lam Gods’.